Pozycjonowanie GNSS

Precyzyjne współrzędne punktu w czasie rzeczywistym

Obserwacje docierające do odbiornika z satelitów, oddalonych o ponad 20 tys. km. Transmitowany sygnał (mikrofala) napotyka na drodze szereg efektów, które (nieintencjonalnie) zakłócają jego przebieg. Dokładność pozycjonowania satelitarnego zależy przede wszystkim od tego, jak wiele z tych błędów będziemy w stanie wyeliminować. Jeżeli w naszym pobliżu znajduje się stacja referencyjna, czyli odbiornik GNSS, który ma wyznaczone (stałe) współrzędne, to może on w czasie rzeczywistym wygenerować lokalne poprawki do każdej obserwacji, które użytkownik może wykorzystać i skorygować własne obserwacje. Takie podejście nazywa się podejściem różnicowym (techniki DGNSS, RTK/RTN), jest stosunkowe nieskomplikowane obliczeniowo, ale przyjęte założenia są ogranicznikiem dla uzyskiwanych dokładności (w najlepszym przypadku kilka cm dla RTK/RTN).

Jeżeli nie zależy nam na obliczeniach w czasie rzeczywistym, źródła błędów można precyzyjnie modelować w oparciu o dostępne produkty np. z międzynarodowej służby GNSS (IGS). Są  to tzw. obliczenia w trybie post-processingu. W podejściu różnicowym w post-processingu możliwe jest uzyskanie milimetrowych
dokładności, ale dopiero po jednym do dwóch tygodni po realizacji kilkugodzinnego pomiaru statycznego. Podobne dokładności można uzyskać techniką absolutną o nazwie Precise Point Positioning (PPP), która nie wymaga stacji referencyjnej, lecz precyzyjnie modeluje wszystkie źródła błędów pomiarowych. Im dłuższy jest czas obserwacji, tym lepsza będzie dokładność pomiaru.

Realizacja techniki PPP w czasie rzeczywistym jest trudna, ponieważ jej dokładność zależy wprost od dokładności z jaką znane są współrzędne satelitów (poruszających się z prędkością około 3 km/s). Orbity w post-processingu wyznacza się z dokładnością 1-2 cm, a te w czasie rzeczywistym mają około 1 m dokładności. Dzięki uruchomionemu w 2023 r. serwisowi wysokiej dokładności (ang. High Accuracy Service, HAS) od Galileo, można wyznaczyć pozycję satelitów GPS i Galileo z dokładnością 10 cm. Dzięki autorskim algorytmom wagowania, doboru i przetwarzania obserwacji, możliwe jest wyznaczenie współrzędnych punktu techniką PPP w czasie rzeczywistym z dokładnością na poziomie zbliżonym lub lepszym do RTK/RTN. Przewaga PPP rośnie wraz z wydłużaniem czasu pomiaru.
Pozycjonowanie GNSS

Precyzyjne współrzędne punktu w czasie rzeczywistym

Różnicowe
Dokładność Kilka cm
Serwis regionalny
Wymagane szybkie łącze
Korekty dopasowane lokalnie
Dwukierunkowa komunikacja
Absolutne
Dokładność od mm do dm,/span>
Serwis globalny
Niskoprzepustowe łącze
Korekty o zasięgu kontynentalnym
Jednokierunkowa komunikacja
Satelitarna interferometria radarowa

Wielkopowierzchniowe monitorowanie deformacji powierzchni terenu i infrastruktury naziemnej

Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry’s standard dummy text ever since 1966, when designers at Letraset and James Mosley, the librarian at St Bride Printing Library, took a 1914 Cicero translation and scrambled it to make dummy text for Letraset’s Body Type sheets. It has survived not only many decades, but also the leap into electronic typesetting, remaining essentially unchanged. It was popularised thanks to these sheets and more recently with desktop publishing software including versions of Lorem Ipsum.
It is a long established fact that a reader will be distracted by the readable content of a page when looking at its layout. The point of using Lorem Ipsum is that it has a more-or-less normal distribution of letters, as opposed to using 'Content here, content here’, making it look like readable English. Many desktop publishing packages and web page editors now use Lorem Ipsum as their default model text, and a search for 'lorem ipsum’ will uncover many web sites still in their infancy. Various versions have evolved over the years, sometimes by accident, sometimes on purpose (injected humour and the like).
FAQ

Pytania i odpowiedzi

Czy mogę podłączyć mój odbiornik do serwisu?

Odbiornik musi posiadać funkcjonalność transmisji surowych obserwacji protokołem RTCM i dostęp do Internetu. Większość profesjonalnych odbiorników GNSS ma taką możliwość. Jeżeli korzystasz z urządzenia osobistego (zegarka, trackera, nawigacji samochodowej) jest mało prawdopodobne, aby rejestrowały one fazę odbieranego sygnału lub śledziły sygnały na dwóch częstotliwościach, co nie pozwoli zrealizować algorytmu PPP. Tylko część smartfonów z systemem Android da się podłączyć do serwisu, ale ze względu m.in. na prostą konstrukcję anteny uzyskane dokładności będa dalekie od centymetrowych. Możesz też się z nami skontaktować, aby potwierdzić kompatybilność swojego urządzenia z naszym serwisem.

Każdy odbiornik GNSS śledzi podstawowe sygnały nawigacyjne w postaci pseudolosowych bitów transmitowanych przez każdego satelitę. Pozwalają one na rekonstrukcję pomiaru odległości do satelity – są to tzw. obserwacje kodowe, lub pseudoodległości a ich dokładność sięga kilku decymetrów lub metrów. Bardziej zaawansowane odbiorniki śledzą ponadto fazę sygnału, czyli zmienność ‘chwilowego wychylenia’ fali elektromagnetycznej w czasie. Precyzja takiego pomiaru to 2 mm i jest to klucz osiągania wysokich dokładności w technikach precyzyjnych jak PPP czy RTK/RTN. Obserwacji fazowych nie śledzą prost urządzenia osobiste typu zegarki, nawigacja samochodowa ani większość smartfonów.

Jeżeli Twoje urządzenie jest wyposażone w antenę tzw. klasy survey-grade lub lepszej (w uproszczeniu – antena jest większa pudełka zapałek) istnieje duża szansa, że skorzystasz w pełni z serwisu PIGEON. Po kilkunastu minutach ‘kalibracji’ (tzw. inicjalizacji) rozwiązania, dokładność pozycji będzie lepsza niż 2 dm, ale jej powtarzalność powinna być na poziomie pojedynczych cm. Im dłużej odbiornik pozostanie nieruchomy, tym lepsza będzie dokładność i powtarzalność. Jeżeli będziesz się poruszać (pieszo, pojazdem) dokładność powinna być lepsza niż 0.5 m, ale to zależy od otoczenia. Będzie ona spadać wraz ze wzrostem przesłonięcia nieba (np. pomiędzy budynkami) – w skrajnym przypadku konieczna będzie ponowna inicjalizacja. 

Twoje urządzenie powinno mieć stały dostęp do Internetu, aby wysyłać obserwacje i otrzymać współrzędne w czasie rzeczywistym. Jeżeli nie masz dostępu do internetu, możesz zapisać obserwacje w pamięci urządzenia i przesłać do innych darmowych narzędzi, np. serwisu CSRS-PPP.

Upewnij się, że Twoje urządzenie może transmitować obserwacje kodowe i fazowe (ang. pseudorange and carrier phase) protokołem RTCM. Każdy producent sprzętu ma inne rozwiązania, więc zachęcamy do literatury instrukcji obsługi. Gdy zarejestrujesz się w serwisie i opłacisz konto, otrzymasz indywidualne dane logowania oraz adres IP, na który należy przesyłać strumień RTCM. Zarejestrowanym użytkownikom pomożemy w prawidłowej konfiguracji połączenia.

Technika RTK wymaga realizacji pomiarów w pobliżu innych stacji referencyjnych (np. na obszarze sieci ASG-EUPOS lub innych komercyjnych usługodawców), które wyznaczają lokalne poprawki do obserwacji satelitarnych. Po kilku sekundach uzyskuje się dokładność współrzędnych 3 cm poziomo i 5 cm pionowo, niezależnie od pogody, ale przy dobrej widoczności nieba. Poza obszarem sieci stacji referencyjnych realizacja techniki RTK jest niemożliwa. Technikę PPP możesz zrealizować w dowolnym miejscu świata, posiadając tylko jeden odbiornik. Dzięki wykorzystaniu korekt internetowych lub satelitarnych, technika PPP wiernie rekonstruuje błędy pomiarów satelitarnych wynikających z modelowania orbit satelitów i propagacji sygnału. Dlatego możliwe jest uzyskanie lepszych dokładności i powtarzalności współrzędnych niż w technice RTK. Wadą jest długi czas zbieżności (kilkanaście minut), dlatego technika PPP sprawdza się doskonale w pomiarach ciągłych i/lub statycznych, takich jak w monitoringu przemieszczeń oraz w terenach odkrytych, gdzie raz uzyskana inicjalizacja może zostać podtrzymana w całym okresie pomiaru.

Podczas gdy większość odbiorników fazowych ma zaimplementowany algorytm RTK (jest on stosunkowo prosty w realizacji), w tym momencie tylko nieliczne urządzenia mają wbudowany algorytm PPP i są to urządzenia z najwyższej półki cenowej lub współpracujące wyłącznie z komercyjnymi serwisami. Jeżeli Twój odbiornik ma wbudowany algorytm PPP, to zapewne kupiłeś go jako świadomy użytkownik GNSS i nie zadałbyś takiego pytania. W przeciwnym przypadku możesz założyć, że Twój odbiornik nie ma funkcjonalności PPP i niestety nie da się jej ‘dograć’. Możesz za to skorzystać z serwisu PIGEON, który zrealizuje obliczenia zastępujące obliczenia realizowane przez oprogramowania odbiornika.

Strona powstała w ramach projektu „Precyzyjne pozycjonowanie GNSS w czasie rzeczywistym – serwis online" finansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu LIDER XIII, umowa nr LIDER13/0075/2022 z dnia 15.03.2023